description
Een Japans wit-porseleinen bolvormige fles, de buik geleidelijk overgaand in de toelopende hals met dubbele mondkraag. De fles is later in Holland opvallend gedecoreerd met over-glazuur emailkleuren, met de stadswapens van Leiden en Haarlem gedragen door twee gevleugelde engelen met loftrompetten op de hals. Rondom de fles is een voorstelling weergegeven van de trekvaart tussen Leiden en Haarlem, met een tolhuis, figuren en een door een paard getrokken trekschuit op een brede waterweg. Op de onderzijde is een VOC-logo met een lauwerkrans aangebracht in onderglazuur blauw. De letters VOC zijn in de verkeerde volgorde overgenomen (VCO). Dit type fles wordt een 'apothekersfles' genoemd, naar de exemplaren zonder opschrift die voor de ‘apothekerswinkel’ in Batavia besteld werden in Japan. Ook particuliere opdrachtgevers lieten ze maken, maar dan om als fles voor wijn of sterke drank te dienen. Met zes, negen of twaalf stuks tegelijk werden ze in een fraaie houten kist, een 'keldertje' bewaard. Lange tijd is ten onrechte aangenomen dat het afgebeelde huis het commissarishuis Halfweg in Lisse is. Uit onderzoek in 2007 is gebleken dat het een ander huis moet zijn. Het vertoont eerder gelijkenis met de tolhuizen in Oegstgeest en Heemstede.
Trekvaart Haarlem-Leiden
Het was de "Intercity van de Gouden Eeuw". Vóór de komst van deze vaart moesten reizigers over de onbetrouwbare en gevaarlijke Haarlemmer- en Kagermeren zeilen. De steden Haarlem en Leiden besloten daarom samen een kunstmatige waterweg aan te leggen, puur gericht op personenvervoer. Goederenvervoer was op deze route verboden; dat moest via de gewone beurtvaart.
De trekvaart van 28 km is in 1657 in rap tempo binnen 8 maanden gegraven. Het was een economisch belangrijke vervoersroute tussen Haarlem en Leiden, die ook door de bollenstreek voerde. De vaart begint in Haarlem bij de voormalige Zijlpoort en in Leiden bij de Marepoort. Van noord naar zuid gaat de vaart langs Heemstede, Bennebroek, Vogelzang, Hillegom, Lisse, Noordwijkerhout, Voorhout, Warmond en Oegstgeest. Van Haarlem tot buurtschap Halfweg bij Lisse, heet het de Leidse trekvaart en vanaf daar tot Haarlem de Haarlemmertrekvaart. Dit brede kanaal werd veel gebruikt, per dag vertrokken er negen trekschuiten in beide richtingen. De grootste trekschuiten konden zelfs 35 passagiers vervoeren. Ze werden getrokken door een paard waarmee de snelheid rond de 7 km per uur lag.
In het recordjaar 1677 werden tussen beide steden 148.000 passagiers vervoerd en zo'n 15 miljoen passagiers in totaal hebben de dienst gebruikt! In 1804 werd de weg tussen Leiden en Haarlem bestraat en werd het vervoer over land, per rijtuig vergemakkelijkt. In 1842 werd een treindienst tussen de steden geopend, waar de trekschuit niet langer mee kon concurreren. De laatste trekschuit vertrok in 1860 uit Leiden en daarmee kwam een einde aan de vaardienst.
Trekvaart Haarlem-Leiden
Het was de "Intercity van de Gouden Eeuw". Vóór de komst van deze vaart moesten reizigers over de onbetrouwbare en gevaarlijke Haarlemmer- en Kagermeren zeilen. De steden Haarlem en Leiden besloten daarom samen een kunstmatige waterweg aan te leggen, puur gericht op personenvervoer. Goederenvervoer was op deze route verboden; dat moest via de gewone beurtvaart.
De trekvaart van 28 km is in 1657 in rap tempo binnen 8 maanden gegraven. Het was een economisch belangrijke vervoersroute tussen Haarlem en Leiden, die ook door de bollenstreek voerde. De vaart begint in Haarlem bij de voormalige Zijlpoort en in Leiden bij de Marepoort. Van noord naar zuid gaat de vaart langs Heemstede, Bennebroek, Vogelzang, Hillegom, Lisse, Noordwijkerhout, Voorhout, Warmond en Oegstgeest. Van Haarlem tot buurtschap Halfweg bij Lisse, heet het de Leidse trekvaart en vanaf daar tot Haarlem de Haarlemmertrekvaart. Dit brede kanaal werd veel gebruikt, per dag vertrokken er negen trekschuiten in beide richtingen. De grootste trekschuiten konden zelfs 35 passagiers vervoeren. Ze werden getrokken door een paard waarmee de snelheid rond de 7 km per uur lag.
In het recordjaar 1677 werden tussen beide steden 148.000 passagiers vervoerd en zo'n 15 miljoen passagiers in totaal hebben de dienst gebruikt! In 1804 werd de weg tussen Leiden en Haarlem bestraat en werd het vervoer over land, per rijtuig vergemakkelijkt. In 1842 werd een treindienst tussen de steden geopend, waar de trekschuit niet langer mee kon concurreren. De laatste trekschuit vertrok in 1860 uit Leiden en daarmee kwam een einde aan de vaardienst.
Apothekersfles met een voorstelling van de Leidse- en Haarlemmertrekvaart
Japan, Arita, late 17de eeuw, voorstelling Nederlands c. 1740
Hoogte: 31.5 cm
Herkomst:
- Vanderven & Vanderven, 1997
- Van der Poel Collection, Nederland 1998
- Erven van der Poel, 2026
Hoogte: 31.5 cm
Herkomst:
- Vanderven & Vanderven, 1997
- Van der Poel Collection, Nederland 1998
- Erven van der Poel, 2026
Contact
Vanderven Oriental Art
's-Hertogenbosch