Hans Rikken: sculpturen met perspectief
Maandenlang werkte kunstenaar Hans Rikken (1956) aan het monumentale beeld getiteld Weet de Zon van de Schaduw, die werd geëxposeerd in de Der Aa-kerk in hartje Groningen. Het is een enorm gevaarte, en op het eerste gezicht abstract, met 48 hoge houten bogen die in een halfronde cirkel zijn geplaatst. De toeschouwer kan er middenin gaan staan, en daar genieten van het spel van licht en schaduw dat door de kieren heen glipt. En daar gaat het nou juist om, die schaduwen. Inspiratie vond Rikken in de natuur. Meer specifiek: de Afrikaanse reiger. Wanneer deze vogel gaat vissen, voert hij een opmerkelijke manoeuvre uit: het beest slaat zijn verendek om zich heen en speurt vanuit de schaduw de diepte in. De vissen schrikken van de onverwachte beweging en schieten de schaduwen in, recht op de geduldig wachtende reiger af. En als je dat verhaal weet, dan zie je het opeens: het metershoge werk van Hans Rikken is niet abstract, maar figuratief.
Visie: ander perspectief
Dat spelen met verwachtingen en perspectieven is typerend voor het werk van Rikken. Zijn veelzijdige beelden verwijzen nu eens naar iets uit de werkelijkheid; een mens, een dier of misschien een plantaardig motief, maar zijn ook vaak abstract: een samenspel van recht en gebogen, van hout, metaal en andere materialen. Maar altijd wil de kunstenaar met zijn werk iets laten zien dat de bezoeker nog niet (op die manier) had opgemerkt. Een ander perspectief bieden. Dat doet Rikken trouwens niet alleen met zijn beeldtaal en onderwerpen, maar ook met de materialen die hij gebruikt. Weet de Zon van de Schaduw, bijvoorbeeld, maakte de kunstenaar van het zware, stoere eikenhout. Maar dankzij de gebruikte technieken is het beeld onverwacht dun en licht geworden.
Techniek
Rikken studeerde aan de AKI ArtEZ Academie voor Art & Design in Enschede. De opleiding staat bekend als experimenteel, en hoewel de klassieke vaardigheden zeker aan bod komen, wordt het experiment zeker niet geschuwd. En dat experimenteren doet Rikken graag, vooral met verschillende materialen. Het geheim van de lichte eikenhouten constructie van Weet de Zon van de Schaduw zit hem bijvoorbeeld in het zogenaamde lamelleren. Het hout wordt in dunne lagen gesneden en daarna verlijmd. In een mal en onder spanning kan de kunstenaar daarna het materiaal in de juiste vorm buigen. Het is een arbeidsintensief proces; met één gracieus gebogen houten ‘veer’ was Rikken ongeveer een week bezig. En dat dus maar liefst 48 keer. De afwerking liet de kunstenaar bewust ruw: zo kan de kijker het werkproces (en het werkplezier) aflezen aan de grote houten constructie.
Prijzen en exposities
Een aantal beelden van Hans Rikken zijn te koop bij Collectie Harms Rolde. De prijzen van zijn sculpturen vindt u in het overzicht hieronder, of op aanvraag. Verder is zijn werk te vinden in openbare en particuliere collecties in binnen- en buitenland. In 1994 ontving Rikken daarnaast de Cubaanse Culturele staatsprijs Raúl García Gomèz, voor het initiëren en organiseren van het Marmol Sol project te Nueva Gerona, Cuba.